မဟာဗုဒၶဝင္ ပဌမတြဲ (ပဌမပိုင္း) ပါရမီေတာ္ခဏ္း

ဤအတူ.....
ဓမၼပဒအ႒ကထာ ဆယ္ခုေျမာက္ ဒ႑ဝဂ္ ဆယ့္တစ္ခုေျမာက္ျဖစ္ေသာ သုခသာမေဏဝတၳဳတြင္ သုခသာမေဏအေလာင္းသည္ သူဆင္းရဲျဖစ္စဥ္အခါ ဂႏၶသူေဌးႀကီး၏ မြန္ျမတ္လွစြာေသာ ထမင္းတနပ္စာကို စားလိုသည့္အတြက္ သံုးႏွစ္တိုင္တိုင္ အခစားလုပ္မွ ေကၽြးႏိုင္မည္ဟု ဂႏၶသူေဌးႀကီး ေျပာသျဖင့္ သံုးႏွစ္တိုင္တိုင္ အခစားလုပ္၍ ထမင္းတနပ္စာကို ရရွိကာ စားေတာ့မည့္ဆဲဆဲတြင္ ပေစၥကဗုဒၶါအရွင္ျမတ္ ႂကြလာေတာ္မူသျဖင့္ အလြန္တရာ စားခ်င္လွ၍ သံုးႏွစ္တိုင္တိုင္ စြန္႔စြန္႔စားစား အားထုတ္လုပ္ကိုင္မွ ရေသာ ထမင္းတနပ္စာကို မတြန္႔မတို လွဴဒါန္းလိုက္ျခင္းသည္၎၊ (ဝတၳဳအက်ယ္ကို ဓမၼပဒ၌ ၾကည့္႐ႈရာ၏။)

ပဏၰာသနိပါတ္ ဥမၼာဒႏၲီဇာတ္တြင္ ဥမၼာဒႏၲီအေလာင္း သူဆင္းရဲမကေလးသည္ သံုးႏွစ္အခစားလုပ္မွ ရရွိသည့္ ဝတ္ပန္းဆိုးေသာ အဝတ္ကို ဝမ္းသာအားရ ဝတ္ေတာ့မည့္ဆဲဆဲတြင္ လူဆိုးမ်ား သကၤန္းကို အလုခံရေသာ ကႆပျမတ္စြာ
ဘုရား၏ တပည့္ရဟန္းႏွင့္ေတြ႕ကာ မိမိအလြန္တရာ ဝတ္ခ်င္လွစြာေသာ အဝတ္ကို မဝတ္ပဲ ရဟန္းအား လွဴဒါန္းလိုက္ျခင္းမ်ားသည္၎ ဒုကၠရဒါနပင္ ျဖစ္သည္။

အႀကီးအက်ယ္ အံ့ၾသေလာက္ေအာင္ လွဴဒါန္းျခင္းဒါနသည္ကား မဟာဒါန မည္၏။ သီရိဓမၼာေသာကမင္းႀကီး၏ ဓမၼကၡႏၶာ ရွစ္ေသာင္းေလးေထာင္အား ပူေဇာ္လွဴဒါန္းပဲြႀကီးသည္ အလြန္တရာႀကီးက်ယ္ေသာ မဟာဒါနႀကီးပင္ ျဖစ္၏၊ ထို႔ေၾကာင့္ပင္-

“ဤ ဘုရားသာသနာေတာ္မွာ ပစၥည္းအမ်ားအျပား လွဴဒါန္းရာတြင္ ျမတ္စြာဘုရား သက္ေတာ္ထင္ရွားရွိစဥ္မွာပင္ အသင္မင္းႀကီးႏွင့္တူေသာ ပစၥည္းေလးပါး ဒါယကာမရွိ၊ အသင္မင္းႀကီး၏ အလွဴဒါနသည္သာ အႀကီးက်ယ္ဆံုး ျဖစ္သည္” ဟု အရွင္မဟာေမာဂၢလိပုတၱတိႆမေထရ္ မိန္႔ၾကားေတာ္မူခဲ့ေပသည္။

ဤ သီရိဓမၼာေသာကမင္းႀကီး၏ အလွဴမွာ ပစၥည္းလွဴေသာ ဒါယကာတို႔တြင္ အသာဆံုး အႀကီးက်ယ္ဆံုးဟု အရွင္မဟာေမာဂၢလိပုတၱတိႆမေထရ္
ေဟာေတာ္မူအပ္ေသာ္လည္း မည္သူႏွင့္မွ် အ႐ႈံးအႏိုင္ ယွဥ္ၿပိဳင္ရသည္မဟုတ္၊ မိမိအလိုအတိုင္း ျပဳလုပ္ျခင္းသာျဖစ္၍ သဒိသ, အသဒိသ သေဘာကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာဆိုရန္ မလို။ ေရွး၌ ျပခဲ့ၿပီးေသာ ပေသနဒီေကာသလမင္းႀကီး၏ အလွဴမွာ ျပည္သူလူထုႏွင့္ ယွဥ္ၿပိဳင္တုပ ျပဳလုပ္ၾကေသာ အရာျဖစ္၍ အသဒိသဟူေသာ အမည္ကို ရရွိသည္ဟု မွတ္ယူအပ္၏။

ျပဳလုပ္ရန္ ခဲယဥ္းသည္လည္းမဟုတ္၊ ႀကီးက်ယ္မ်ားျပားလွသည္ဟု ေျပာဆို
ဖြယ္ရာလည္း မရွိေသာအလွဴဟူသမွ်သည္ သာမညဒါနခ်ည္းသာ ျဖစ္၏။

ထိုမွတပါးလည္း ဝိနယ ပရိဝါရပါဠိေတာ္ႏွင့္ ထိုအ႒ကထာ
(ဧကုတၱရိကနယ အဖြင့္) တြင့္.....
(၁) သံဃာေတာ္အား လွဴဒါန္းမည္ဟု ႏႈတ္ႁမြက္ၫႊတ္ကိုင္းထားၿပီးေသာ ပစၥည္းကို ၫႊတ္ကိုင္းရင္း သံဃာေတာ္အားသာ လွဴဒါန္းျခင္း၊
(၂) ေစတီေတာ္အား လွဴဒါန္းမည္ဟု ႏႈတ္ႁမြက္ၫႊတ္ကိုင္းထားၿပီးေသာ ပစၥည္းကို ၫႊတ္ကိုင္းရင္း ေစတီေတာ္အားသာ လွဴဒါန္းျခင္း၊
(၃) ပုဂၢိဳလ္တပါးပါးအား လွဴဒါန္းမည္ဟု ႏႈတ္ႁမြက္ၫႊတ္ကိုင္းထားၿပီးေသာ ပစၥည္းကို ၫႊတ္ကိုင္းရင္း ပုဂၢိဳလ္အားသာ လွဴဒါန္းျခင္း-----

ဟူ၍ ဓမၼိကဒါန သံုးပါးရွိေၾကာင္း ေဟာျပဖြင့္ဆိုထားသည္။
(တရားသျဖင့္ လွဴဒါန္းအပ္ေသာဒါန၊ သို႔မဟုတ္ တရားႏွင့္ ညီၫြတ္သင့္ေလ်ာ္ေသာ ဒါနဟု ဆိုလိုသည္။)

(ဤ ဓမၼိကဒါနသံုးပါးအေၾကာင္းကို ေနာက္မွ အဓမၼိကဒါန ကိုးပါးႏွင့္တဲြစပ္၍ ျပဆိုမည္။)

သံုးပါးတဲြ ဒါနစု ၿပီး၏။